29.12.2006: Döviz Kurlarına Finans Piyasası Yaklaşımları

Güz 2006 döneminin son iki dersinde, son slayt dosyası kullanılarak, basit parasalcı yaklaşım, Dornbusch modeli, portföy dengesi modeli ve sterilizasyon politikası konuları ele alındı.

25.12.2006: Esnek Kurların Oluşumu

25.12.2006 Pazartesi günkü üç derste, önceki dersten yarım kalan konu tamamlandıktan sonra, esnek kurlar sisteminde döviz kurunun niye değiştiğine ilişkin akım yaklaşım ile satınalma gücü ve faiz haddi pariteleri konuları incelendi.

22.12.2006: Döviz Kuru Kavramı ve Sabit Kurlarda Devalüasyonun Etkileri

22.12.2006 Cuma günkü iki derste, önce döviz kuru kavramı üzerinde ayrıntılı biçimde duruldu. Daha sonra ise, sabit döviz kurları sisteminde bir devalüasyonun cari hesap dengesini iyileştirme olasılığı hakkındaki temel iktisadi analiz yöntemleri üzerinde durulmaya başlandı:

• Esneklikler, Marshall-Lerner Koşulu ve J Eğrisi,
• Emme (absorbtion) yaklaşımı ve
• Ödemeler dengesine parasal yaklaşım (MABP).

Bu konuların Pazartesi günkü derslerde tamamlanması ve esnek kurkarda kur oluşumu modellerine geçilmesi planlanıyor.

"Döviz Kurları" Hakkında Okuma Kaynakları

22, 25 ve 29 Aralık 2006 günlerinde yapılacak UİT derslerinde, dönemin son anlatım dosyasındaki (UIT_Guz2006-12.ppt) konular ele alınacaktır. Döviz kurlarıyla ilgili bu dosyadaki konuları daha iyi anlayabilmek için, dersi alan bütün öğrencilerin şu kaynakları okuması önemle tavsiye olunur:

• Kibritçioğlu (1996: Böl. 10)
• Melvin (1989: Bölüm 9 ve Bölüm 10)
• Seyidoğlu (1994: esneklikler)
• Kibritçioğlu (1996), 11. Bölüm'den alıntı: "Emme (absorption) Yaklaşımı ve Bazı Uzantıları"
• Kibritçioğlu (1996), 11. Bölüm'den alıntı: "Küçük ve Açık Ekonomilerin Temel Özellikleri"

UİT Dersi Mazeret Sınavı

17.11.2006 tarihinde yapılan UİT arasınavına giremeyen ve mazereti Fakülte yönetimince kabul edilen öğrencilerin mazeret sınavı, (12.12.2006 Salı günü değil !) 18 Aralık 2006 Pazartesi günü saat 15:45'te Prof. Dr. Aykut Kibritçioğlu'nun odasında sözlü olarak yapılacaktır.

18.12.2006: Döviz Piyasası, Uluslararası Para Sistemi ve Kur/Rezerv/Kambiyo Politikaları

18 Aralık 2006 Pazartesi günkü üç derste, (1) Ödemeler dengesi ile döviz piyasası ilişkisi ve döviz kurları, (2) Uluslararası Para Sistemi (altın standardı, Bretton Woods (BW) sistemi, esnek kurlara geçiş ve liberalizasyon ve 2. BW sistemi), (3) Döviz kuru - rezerv politikası bileşimleri ve (4) Döviz kuru sistemleri konuları ele alınarak, 11. slayt dosyasındaki konular tümümyle tamamlanmış oldu. Öğrencilerin, altın standardı ve BW sisteminin tarihçesi, işleyişi ve çöküş sebeplerini ayrıca okumaları özellikle tavsiye edildi.

22 Aralık 2006 Cuma günkü iki derste, döviz kuru konulu ayrıntılı anlatım dosyasına (UIT_Guz2006-12.ppt) geçilmesi planlanıyor. Bu slayt dosyasında yer alan ve Aralık ayı sonuna kadar tamamlanamayan konular olursa, onların "Uluslararası İktisat Politikası" (UİP) dersinde ele alınması düşünülüyor.

"Uluslararası Para Sistemi" Hakkında Kaynaklar

Uluslararası para sistemi (UPS), ülkelerin uygulamaya koydukları para ve döviz kuru düzenlemelerinin oluşturduğu bir kurumlar kümesidir. Uluslarararası karşılıklı ekonomik bağımlılık kanalları ise, bu uluslararası para sistemine bağlıdır.

18 Aralık 2006 Pazartesi günkü derslerimizde ele alacağımız konulardan olan "UPS: Geçmişi, Evrimi ve Bugünü" hakkında önerilen zorunlu okuma kaynakları şunlardır:

• Krugman & Obstfeld (2006: Bölüm 18 ve KÇ)
• van Marrewijk (2004: Bölüm 5, yani s. 94-113)
  
  

15.12.2006: Makroekonomi ve Ödemeler Dengesi

15 Aralık 2006 Cuma günkü ilk derste, makroekonomik ilişkilerin ve gelişmelerin anlaşılması ve yorumlanmasına ilişkin olarak Makro-Iliskiler.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak bazı açıklama ve yorumlar yapıldı. İkinci derste ise, UIT_Guz2006-11.ppt isimli slayt dosyasının 31. sayfasındaki "uluslararası net borçluluk" kavramı (NFL > 0) üzerinde duruldu. Daha sonra ise, Türkiye ve ABD'nin ödemeler dengesindeki belli başlı gelişmelere grafikler yardımıyla (slayt 32-50) dikkat çekildi.

İki konuya öğrencilerin kendilerinin çalışması gerektiği vurgulandı:

1. Ödemeler dengesiyle ilgili "çift-kayıtlı muhasebe sistemi" (slayt 51-57) hakkında özellikle Schmitt-Rink & Bender (1992) ve Fieleke (1996) okunmalı. Çeşitli Uİ ders kitaplarındaki ödemeler dengesi kayıt örneklerinin okunması ve eski sınav sorularına (UİT ve UİP) bakılması da yararlı olabilir.
2. Sermaye hesabının (NCM) aslında (merkez bankası dışındaki ekonomik aktörlerin) dış yükümlülük (FL) ve dış varlık (FA) artış ve azalışlarının bir "net sonucu" (dNFL) olduğunu vurgulayan slayt 58-68'in de mutlaka okunması gerekiyor.

18 Aralık 2006 Pazartesi günkü üç derste, 69. slayttan başlayarak şu konuların incelenmesi ve böylece en geç 22 Aralık 2006 Cuma günü son slayt dosyasına (UIT_Guz2006-12.ppt) geçilmesi planlanıyor:

1. Ödemeler Dengesi ile Döviz Piyasası İlişkisi ve Döviz Kurları (slayt 69-75),
2. Uluslararası Para Sistemi (slayt 76-97),
3. Döviz Kuru-Rezerv Politikası Bileşimleri (slayt 98-113) ve
4. Döviz Kuru Sistemleri (slayt 114-126).

Yoklamalar, Derse Devam ve Final Sınavı

11 Aralık 2006 Pazartesi günkü dersler itibariyle, dersi almakta olan bütün öğrencilerin UİT dersine devam oranlarına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Ocak 2007'de yapılacak olan UİT final sınavına girebilmek için (dersi ilk kez almakta olan öğrencilerin) dönem boyunca en az % 70 oranında devam etmiş olmaları gerekmektedir.

11.12.2006: Ödemeler Dengesinin Bileşenleri ve Döviz-Para-Mal Piyasası İlişkileri

11 Aralık 2006 Pazartesi günkü derslerde önce, geçen Cuma günkü derslerin bitiminde dersimizle hiç ilgisi olmayan birisi tarafından yaratılan tatsızlık hakkında bir değerlendirme yapıldıktan sonra, UIT_Guz2006-11.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak ödemeler dengesi konusunun işlenmesine devam edildi. Özellikle ÖD'nin alt hesap grupları incelendi ve eski-yeni sermaye hesabı tanımları karşılaştırıldı.

Ayrıca, derslerde, ödemeler dengesi (döviz piyasası) ile para ve mal piyasası arasındaki etkileşimlere özellikle dikkat çekildi: Makro-Iliskiler.ppt. Buna göre, açık ekonomilerdeki makroekonomik gelişmelerin anlaşılması ve yorumlanmasında, en azından şunların bilinmesine (dikkate alınmasına) gerek olduğu belirtildi:

1. Mal, hizmet, faktör (sermaye, işgücü, teknoloji gibi) ve döviz piyasaları arasındaki etkileşim kanalları ve ilgili değişkenler arasındaki fonksiyonel ilişkiler (beklenen etkilerin yönü),
2. Ampirik sınamalara göre, dikkate alınan etkilerin yönü ve şiddeti hakkındaki tahminler (ve bunların göreli önemi),
3. Söz konusu etkilerin zaman patikası (şoklar karşısındaki tepki gecikmesinin uzunluğu ve tepkinin seyri) ve
4. Sektörel girdi-çıktı ilişkileri ve olgusal bilgiler.

15 Aralık 2006 Cuma veya en geç 18 Aralık 2006 Pazartesi günkü derslerde bu slayt dosyasının tamamlanması planlanıyor.

8.12.2006: Üretimin Uluslararasılaşması & Ödemeler Dengesi

8 Aralık 2006 Cuma günkü ilk derste önce dolaysız yabancı sermaye yatırımları ve çokuluslu şirketlerin uluslararası yatırımları konusundaki öğrenci anlatımı tamamlandı. İkinci derste ise, UIT_Guz2006-11.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak "ödemeler dengesi" konusunun işlenmesine başlandı.

Ödemeler dengesi hakkındaki slayt dosyasındaki konuların daha iyi anlaşılması için okunması gereken kaynaklar (Dikkat: Liste yenilenecek!):

• Kibritçioğlu (1996: Bölüm 10)
• Schmitt-Rink & Bender (1992)
• Fieleke (1996)
• Hartenstein (1996)

Ayrıca, şu kaynakların okunması da (bu ve gelecek konunun daha iyi anlaşılması açısından) yararlı olabilir:

• Kibritçioğlu (1996: Bölüm 11'in Eki)
• Morley (1996)

4.12.2006: TNT Modeli, Üretimin Uluslararasılaşması ve Ödemeler Dengesi

4.12.2006 Pazartesi günkü ilk iki derste, TNT modeli anlatımlarına devam edilerek (Balassa-Samuelson etkisi, Keynesgil/yapısalcı tartışması, ...) konu bloku bütünüyle tamamlandı. Bu anlatım sırasında, dersi alan bütün öğrencilerin (istisnasız) yazılı olarak hazırlayıp 8.12.2006 Cuma günü dersin hocasına teslim edilmek üzere getirmeleri gereken iki soruluk bir ödev verildi.

Üçüncü derste, Gizem Gümüş ve Cansu Sağ adlı 3 İktisat sınıfı öğrencileri, dolaysız yabancı sermaye yatırımları (üretimin uluslararasılaşması) ile ilgili kuramsal yaklaşımları özetleyen gönüllü bir sunuş yapmaya başladılar. Sunuş sırasında kullandıkları "geçici" dosyaya buraya tıklayarak ulaşılabilir. Bu derste sözü edilen içselleştime modeliyle ilgili olarak verilen ödevin [ipuçları], elektronik tartışma platformu üzerinden tartışılması gerektiği belirtildi.

Üretimin uluslararasılaşması ve çokuluslu şirketler hakkında temel (ilk ikisi) okuma kaynakları:

• Dunning (1989)
• Cantwell (2000)
• Voutilainen (2005)
• Efe (2002: s. 1-40)
• Ayrıca, UIT_Guz2006-09.ppt isimli slayt dosyasına da bakılabilir.
• Ek Kaynaklar: Konferans makaleleri, Almanca bir kaynak, ikinci bir Almanca kaynak, Google tarama sonuçları 1, Google tarama sonuçları 2.

8 Aralık 2006 Cuma günkü derslerde önce "üretimin uluslararasılaşması" konusu tamamlanacak; daha sonra ise

UIT_Guz2006-11.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak "ödemeler dengesi" konusunun işlenmesine başlanacak. Bu konuların en geç 15 Aralık 2006 Cuma günü tamamlanması ve 18.12.2006 Pazartesi günü bir sonraki konuya (bu dönemin son konusuna) geçilmesi planlanıyor.

1.12.2006: TNT Modeli: Dış Borçlar, Hollanda Hastalığı ve Fiyat Düzeyi Farklılıkları

1.12.2006 Cuma günkü derslerde, TNT modelinin arz ve talep cepheleri bir araya getirilerek, modelin uygunlanabileceği bazı örnek durumlar üzerinde duruldu:
(1) Uzun yıllardır cari hesap açıkları veren bir ülkenin biriken dış borçlarını geri ödemek için uygulaması gereken yapısal uyum politikaları ve bunların etkililiği,
(2) Hollanda Hastalığı,
(3) Gelişmiş ülkelerdeki genel fiyat düzeyinin niçin gelişmekte olan ülkelerdekinden daha yüksek olduğu.

4.12.2006 Pazartesi günkü ilk derste, TNT modeli anlatımlarına devam edilerek (Balassa-Samuelson etkisi, Keynesgil/yapısalcı tartışması, ...) konu blokunun bütünüyle tamamlanması planlanıyor. İkinci derste, önceden belirlenen gönüllü iki öğrencinin, dolaysız yabancı sermaye yatırımları (üretimin uluslararasılaşması) ile ilgili kuramsal yaklaşımları özetlemeleri bekleniyor. Üçüncü derste ise, UIT_Guz2006-11.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak "ödemeler dengesi" konusunun işlenmeye başlanması düşünülüyor.

Ödemeler dengesi ile ilgili slayt dosyasından sonra, muhtemelen 18 Aralık gibi, son slayt dosyasına geçilerek "döviz kuru" meseleleri incelenmeye başlanacak: UIT_Guz2006-12.ppt.

27.11.2006: Arasınav Değerlendirmesi ve TNT Modeli

27 Kasım 2006 Pazartesi günkü üç derste önce, arasınav sonuçlarıyla ilgili ayrıntılı bir değerlendirme yapıldı ve final sınavı için bazı tavsiyelerde bulunuldu. Daha sonra ise, UIT_Guz2006-10.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla "TNT modeli"nin farklılıkları, yararlılığı ve genel yapısı ele alındı.

1 Aralık 2006 Cuma günkü iki derste, TNT modelinin arz ve talep cepheleri bir araya getirilerek, modelin ne tür ekonomik konuları ele almaya yaradığı örneklerle anlatılacak.

24.11.2006: Uluslararası İşgücü Hareketliliği

24 Kasım 2006 Cuma günkü iki derste, UIT_Guz2006-08.ppt isimli anlatım dosyasının konusunu oluşturan "uluslararası işgücü hareketliliği analizleri" tamamlandı. "Ortalama gelir paradoksu"nun ne olduğunun, öğrenciler tarafından araştırılması gerektiği belirtildi.

(Uluslararası sermaye hareketliliği ile ilgili UIT_Guz2006-09.ppt dosyası daha sonra ele alınacak.)

27 Kasım 2006 Pazartesi günkü üç ve 1 Aralık 2006 Cuma günkü iki derste "TNT modeli"nin incelenmesi planlanıyor: UIT_Guz2006-10.ppt. Bu konuyla ilgili olarak okunması gereken zorunlu kaynak: Sachs & Larrain (1993: Bölüm 21). Ayrıca, ilgili öğrenciler istiyorlarsa şu metni de okuyabilirler: Morley (1988: Bölüm 7).

20.11.2006: Krugman Modeli ve Uluslararası İşgücü Hareketliliği

Arasınav sonrasındaki ilk 3 derste, önce arasınav sorusunun nasıl yanıtlanması gerektiği kısaca anlatılıp, derse kayıtlı 136 öğrenciden 114'ünün katıldığı arasınavla ilgili geniş değerlendirmenin, sınav kağıtlarının okunması tamamlandıktan sonra (muhtemelen 27 Kasım 2006 günü) yapılacağı belirtildi.

Derslerde, önce Krugman modeli ele alındıktan sonra, uluslararası işgücü hareketliliği ile ilgili iktisadi analizlere bir giriş yapıldı: UIT_Guz2006-08.ppt. Bu konuyla ilgili olarak öğrencilerin Lindert & Pugel (1995: Bölüm 25)'i okumaları gerektiği belirtildi.

24 Kasım Cuma günkü derslerde, 8. slayt dosyasıyla ilgili anlatımın tamamlanması ve vakit kalırsa Linder modelinin kısaca tekrarlanması planlanıyor.

UİT Arasınavı

Uluslararası İktisat Teorisi dersinin arasınavı 17 Kasım 2006 Cuma günü saat 12:00'de yapılacaktır. Sınava katılacak bütün öğrencilerin yanlarında kendi kişisel kullanımları için birer hesap makinesi (dört işlem yapabien) ve cetvel bulundurmaları gerekmektedir. Sınav sırasında öğrenciler arasında hesap makinesi ve/veya cetvel alış-verişi yapılması kesinlikle yasak olacaktır. Ayrıca, sınava gelirken cep telefonu getirilmemesi veya getirilmişse sınav sırasında tamamen kapalı tutulması gerekmektedir. (Sınavda cep telefonunuzun hesap makinesi özelliğinden (varsa) yararlanmanız mümkün olmayacaktır.)

Sınav Salonları:

• Z-07: 97-318 - 03-326 numaralı öğrenciler
• Z-08: 03-327 - 04-136 numaralı öğrenciler
• Küçük Anfi: 04-139 - 05-329 numaralı öğrenciler

Dersi (Tekrar) Alanların Sayısı ve Dağılımı

Güz 2006 yarıyılında UİT dersini almakta olan öğrencilerin toplam sayısı 136 kişidir. Güncel verilere göre, bu öğrencilerin dersi tekrar etme sayıları aşağıdaki gibidir:

• Dersi 1. Kez Alanlar: 61 öğrenci (% 44.9)
• Dersi 2. Kez Alanlar: 46 öğrenci (% 33.8)
• Dersi 3. Kez Alanlar: 15 öğrenci (% 11.0)
• Dersi 4. Kez Alanlar: 8 öğrenci (% 5.9)
• Dersi 5. Kez Alanlar: 2 öğrenci (% 1.5)
• Dersi 6. Kez Alanlar: 1 öğrenci (% 0.7)
• Hakkında Bilgi Olmayanlar: 3 öğrenci (% 2.2)
• Dersi Alan Bütün Öğrenciler: 136 öğrenci (% 100.0)

Dersi alan 136 öğrencinin sınıflara göre dağılımı ise şöyledir:

• 2 İktisat: 1 öğrenci (% 0.7)
• 3 İktisat: 73 öğrenci (% 53.7)
• 4 İktisat: 62 öğrenci (% 45.6)

Öğrencilerin Derslere Devamı ve Yarıyıl Sonu Sınavı

UİT derslerinde bugüne dek yapılan yoklamalara göre, dersi ilk kez almakta olanlardan özellikle aşağıda numaraları ve derse devam oranları barajın altında kaldığı için belirtilmiş olanların, eğer dönem sonunda da % 70 devam koşulunu yerine getirmezlerse, final sınavına girmeleri mümkün olmayacaktır. % 70 devam oranını tutturamayan öğrenciler Ocak 2007'de yapılacak yarıyıl sonu (final) sınavına katılsalar bile, sınav kağıtları değerlendirmeye alınmayacaktır. [ Bu konuda daha ayrıntılı bilgi edinmek için, ilgili yönetmeliğin 13 ve 14. maddelerine bakılabilir. ]

14 Kasım 2006 İtibariyle Derslere Devam Koşulunu Yerine Getiremeyenler:

• 02080313: % 0
• 02080346: % 15
• 02080366: % 31
• 03080310: % 46
• 03080360: % 62
• 04080009: % 62
• 04080017: % 62
• 04080130: % 62
• 04080251: % 46
• 04080273: % 23

06.11.2006: Kemp (ve Krugman) Modelleri

6 Kasım 2006 Pazartesi günkü üç derste, önce Kemp ve sonra da Krugman'ın aksak rekabet varsayımına dayalı dış ticaret modelleri (34.-66. slaytlar) ele alındı ve böylece UIT_Guz2006-07.ppt isimli slayt dosyasındaki konular, (Linder ve Krugman'ın modellerinin ayrıntılı ele alınışı hariç) tamamlandı. Linder ve Krugman modellerinin ayrıntıları arasınavlardan sonraki ilk iki derste ele alınacak.