Dersi (Tekrar) Alanların Sayısı ve Dağılımı

Güz 2006 yarıyılında UİT dersini almakta olan öğrencilerin toplam sayısı 136 kişidir. Güncel verilere göre, bu öğrencilerin dersi tekrar etme sayıları aşağıdaki gibidir:

• Dersi 1. Kez Alanlar: 61 öğrenci (% 44.9)
• Dersi 2. Kez Alanlar: 46 öğrenci (% 33.8)
• Dersi 3. Kez Alanlar: 15 öğrenci (% 11.0)
• Dersi 4. Kez Alanlar: 8 öğrenci (% 5.9)
• Dersi 5. Kez Alanlar: 2 öğrenci (% 1.5)
• Dersi 6. Kez Alanlar: 1 öğrenci (% 0.7)
• Hakkında Bilgi Olmayanlar: 3 öğrenci (% 2.2)
• Dersi Alan Bütün Öğrenciler: 136 öğrenci (% 100.0)

Dersi alan 136 öğrencinin sınıflara göre dağılımı ise şöyledir:

• 2 İktisat: 1 öğrenci (% 0.7)
• 3 İktisat: 73 öğrenci (% 53.7)
• 4 İktisat: 62 öğrenci (% 45.6)

Öğrencilerin Derslere Devamı ve Yarıyıl Sonu Sınavı

UİT derslerinde bugüne dek yapılan yoklamalara göre, dersi ilk kez almakta olanlardan özellikle aşağıda numaraları ve derse devam oranları barajın altında kaldığı için belirtilmiş olanların, eğer dönem sonunda da % 70 devam koşulunu yerine getirmezlerse, final sınavına girmeleri mümkün olmayacaktır. % 70 devam oranını tutturamayan öğrenciler Ocak 2007'de yapılacak yarıyıl sonu (final) sınavına katılsalar bile, sınav kağıtları değerlendirmeye alınmayacaktır. [ Bu konuda daha ayrıntılı bilgi edinmek için, ilgili yönetmeliğin 13 ve 14. maddelerine bakılabilir. ]

14 Kasım 2006 İtibariyle Derslere Devam Koşulunu Yerine Getiremeyenler:

• 02080313: % 0
• 02080346: % 15
• 02080366: % 31
• 03080310: % 46
• 03080360: % 62
• 04080009: % 62
• 04080017: % 62
• 04080130: % 62
• 04080251: % 46
• 04080273: % 23

06.11.2006: Kemp (ve Krugman) Modelleri

6 Kasım 2006 Pazartesi günkü üç derste, önce Kemp ve sonra da Krugman'ın aksak rekabet varsayımına dayalı dış ticaret modelleri (34.-66. slaytlar) ele alındı ve böylece UIT_Guz2006-07.ppt isimli slayt dosyasındaki konular, (Linder ve Krugman'ın modellerinin ayrıntılı ele alınışı hariç) tamamlandı. Linder ve Krugman modellerinin ayrıntıları arasınavlardan sonraki ilk iki derste ele alınacak.

03.11.2006: Ürün-Döngüsü Modeli, Endüstri-içi Ticaret ve Linder Tezi

3 Kasım 2006 Cuma günkü derslerde, UIT_Guz2006-07.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla alternatif dış ticaret teorilerinin incelenmesine devam edildi: Ürün-Döngüsü Modeli, Endüstri-içi Ticaret ve Linder Tezi. 4 İktisat'tan Erdem Nur'un anlatımı ile ilgili olarak ortaya çıkan bazı sorular üzerine, öğrencilerin konunun üzerinde ayrıntılı hazırlık yapmaları ve Linder modelinin arasınavlardan sonraki ilk derste yeniden ele alınması kararlaştırıldı.

3 Kasım'daki derslerde sonuç olarak üç ödev verilmiş oldu:

• Derste verilen varsayımsal veriler kullanılarak, sektörel ve genel Grubel-Lloyd endeks değerlerinin hesaplanması istendi.
• Marjinal endüstri-içi ticaret nedir? Nasıl ölçülür?
• Linder modelinin temel varsayımları nelerdir ve modelin işleyişi nasıldır?

Bu üç ödevden ilkiyle ilgili yanıtların, email ekinde dersin öğretim üyesine gönderilmesi; diğer iki soruyla ilgili yorum, açıklama ve değerlendirmelerin ise, elektronik tartışma platformuna gönderilmesi gerekmektedir.

30.10.2006: Alternatif Dış Ticaret Teorileri

30 Ekim 2006 Pazartesi günkü derslerde, önce üç soruluk (büyüme-ticaret benzerliği, yoksullaştıran büyüme teoremi ve Linder tezi) bir quiz yapıldı. Daha sonra ise, UIT_Guz2006-06.ppt isimli anlatım dosyasındaki son konu olan Bhagwati'nin "yoksullaştıran büyüme" yaklaşımı önceki konularla ilişkilendirilerek özetlendi. Son derste ise, UIT_Guz2006-07.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla alternatif (Heckscher-Ohlin sonrası) dış ticaret teorilerinin incelenmesine başlandı ve bulunabilirlik teoremi ile teknolojik açık modeli tamamlandı. Teknolojik açık modeli ile ilgili ek bilgi için öğrencilerin aşağıdaki kaynaklardan da yararlanabilecekleri belirtildi. Ürün döngüsü modeli ve onu izleyen konuların Cuma günkü derste ele alınması planlanıyor.

Alternatif dış ticaret teorileriyle ilgili yararlı/zorunlu okuma metinleri:

• Appleyard & Field (1995): "Alternative Theories of Trade and Intra-Industry Trade" [Teknoloji Açığı, Ürün Döngüsü, Linder, Kemp ve Krugman Modelleri ve Endüstri-içi Ticaret]
• Rıdvan Karluk (1996): Uluslararası İktisat, İstanbul: Beta, s. 95-96. [Linder]
• Hung: 3110lecture03.ppt [Endüstri-içi Ticaret]
• Erdal M. Ünsal (2005), Uluslararası İktisat, Ankara: İmaj, s. 219-224. [Linder]

27.10.2006: Teklif Eğrileri, Dış Ticaret Hadleri ve Büyüme-Ticaret İlişkisi

27 Ekim 2006 Cuma günü yapılan iki derste önce dünya denge fiyatının oluşumu, teklif eğrileri (offer curves) ve dış ticaret hadleri (terms of trade) ve iktisadi büyüme - dış ticaret etkileşimi konuları, UIT_Guz2006-06.ppt isimli anlatım dosyası yardımıyla ele alındı. Daha sonra ise, vakit yetmediği için, UIT_Guz2006-07.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla alternatif dış ticaret teorileri incelenmeye başlanamadı. Ancak, bu yeni konunun, Kasım ayında yapılacak arasınavdan önce bitirilmesi ve tümüyle arasınav kapsamına dahil edilmesi planlanıyor.

Not: UIT_Guz2006-06.ppt isimli dosya, 27.10.2006 günkü dersteki anlatım planına göre güncelleştirilmiştir.

23.10.2006: Bayram Tatili

Ramazan Bayramı nedeniyle, dersler yapılmayacak.

20.10.2006: Ders İptali

20 Ekim 2006 Cuma günü yapılması gereken iki ders, dersin öğretim üyesinin rahatsızlığı nedeniyle iptal edilmiştir. Yapılamayan dersler, gerekirse ileride ek ders yapılarak telafi edilecektir.

16.10.2006: Heckscher-Ohlin Modeli ve Teklif Eğrileri

16 Ekim 2006 tarihinde 12:30-15:20 arasında yapılan üç derste, önce iki soruluk bir quiz yapıldıktan sonra, UIT_Guz2006-04.ppt isimli anlatım dosyası yardımıyla Heckscher-Ohlin modeli ele alındı:

• Heckscher-Ohlin (Faktör Oranları) Teoremi (1919 & 1933): Dış Ticaretin Yapısı, Dış Ticaretten Kazançlar ve Bölüşüm
• Stolper-Samuelson Teoremi (1941)
• Heckscher-Ohlin-Samuelson (Faktör Fiyatlarının Eşitlenmesi) Teoremi (1948, 1949)
• Rybczynski Teoremi (1955)
• Leontief Çelişkisi (1951, 1953, 1954)

Öğrencilere, 27 Ekim 2006 Cuma gününe dek elektronik tartışma platformunda tartışmaları için bir ödev sorusu verildi.

"Standart (neoklasik) dış ticaret modeli"nin incelenmesinin, dersi alan öğrencilere bırakıldığı ve sınıfta ayrıca işlenmeyeceği belirtildi: UIT_Guz2006-05.ppt ve Krugman & Obstfeld (2006: Bölüm 5, s. 99-102 hariç).

Ders Anlatım Dosyaları

UİT derslerinde kullanılan/kullanılacak anlatım dosyaları (ilk üç dosya hariç) tümüyle yeniden düzenlenmiş bulunmaktadır:

• UIT_Guz2006-01.ppt: Genel Giriş
• UIT_Guz2006-02.ppt: Çekim Modeli
• UIT_Guz2006-03.ppt: URG Kavramı ve Smith, Ricardo ve SÖF Modelleri
• UIT_Guz2006-04.ppt: Heckscher-Ohlin Modeli
• UIT_Guz2006-05.ppt: Standart (Neıklasik) Dış Ticaret Modeli
• UIT_Guz2006-06.ppt: Teklif Eğrileri ve Dış Ticaret Hadleri
• UIT_Guz2006-07.ppt: Alternatif Dış Ticaret Teorileri
• UIT_Guz2006-08.ppt: Uluslararası İşgücü Hareketliliğinin Boyutları, Sebepleri ve Etkileri
• UIT_Guz2006-09.ppt: Uzun Vadeli Uluslararası Sermaye Hareketleri ve Çokuluslu Şirketler
• UIT_Guz2006-10.ppt: TNT Modeli
• UIT_Guz2006-11.ppt: Ödemeler Dengesi Analizi
• UIT_Guz2006-12.ppt: Döviz Kuru Değişmeleri, Sebepleri ve Etkileri

Yarından başlayarak dönem sonuna dek kullanılacak 4.-12. slayt dosyalarında ileride belki bazı değişiklikler yapılabilir.

Not: Söz konusu slayt dosyaları, sadece, Güz 2006 yarıyılında UİT dersini almakta olan AÜSBF 3 ve 4 İktisat sınıfı öğrencilerinin kullanımına açıktır.

13.10.2006: Sektöre Özgü Faktörler Modelinde Serbest Ticarete Geçişin Bölüşüm Etkileri

13 Ekim 2006 Cuma günkü iki derste, "sektöre özgü faktörler modeli" yardımıyla, serbest ticaret koşullarında dış ticaretin yapısı ve ülkelerin kazançları meselelerine ek olarak yurtiçi bölüşüm etkileri de ele alındı. Her iktisat politikası uygulamasında olduğu gibi serbest dış ticaret politikasının da farklı yerli ekonomik aktörler üzerinde farklı bölüşüm etkileri yaratabileceği ve serbest ticarete karşı olası tepkilerin kısmen bu farklı etkilerden kaynaklanabileceği; buna karşılık, önemli olanın, ülkenin net (bir bütün) olarak bu politikadan tüketim olanakları genişleyerek çıkıp çıkmadığının olduğu vurgulandı.

16 Ekim 2006 Pazartesi günkü derslerde, "Heckscher-Ohlin (faktör donatımı) modeli" çerçevesinde "karşılaştırmalı üstünlükler" yaklaşımı ele alınacak. Bu konuyla ilgili ders slayt dosyasına (yakında) "buraya" tıklayarak ulaşılabilecek.

Oda Değişikliği

UİT dersinin hocası Aykut Kibritçioğlu'nun ofisi, 13 Ekim 2006 Cuma gününden itibaren, AÜSBF ana binanın üçüncü katındaki 302 numaralı oda (Meray odasının bitişiği) olacaktır. Odanın dahili telefon numarası 274'tür.

09.10.2006: "Karşılaştırmalı Üstünlükler" ve Bölüşüm

9.10.2006 Pazartesi günkü ilk derste, UIT_Guz2006-03.ppt dosyası yardımıyla Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlükler modeli incelendi ve modelin bazı sınırlılıkları ve ampirik geçerlilik derecesi üzerinde duruldu. Son derste ise, tek faktörlü Ricardo modeli yerine, bölüşüm ve serbest ticaret politikalarına tepki meselelerini anlamaya daha elverişli olan "sektöre-özgü faktör (SÖF) modeli" ele alınmaya başlandı.

Ricardo modelinde dünya denge fiyatının oluşumu ve ücretlerin rolü konularını öğrencilerin kendilerinin çalışması istendi.

13.10.2006 Cuma günkü derslerde SÖF modelinin tamamlanması ve Heckscher-Ohlin (H-O) modeline geçilmesi planlanıyor. H-O modelinin anlatımında, UIT_Guz2006-04a.ppt dosyasının güncelleştirilmiş halinden yararlanılacak. İlgili dosyaya, güncelleştirildiği zaman, UIT_Guz2006-04.ppt adresinden ulaşılabilecek.

"Karşılaştırmalı Üstünlük"ten "Rekabetçi Üstünlük"e

"Karşılaştırmalı üstünlük" (comparative advantage) ile "rekabetçi üstünlük" (competitive advantage) kavramları arasındaki faklılık ve ilişkileri daha iyi anlamanız için mutlaka Van Den Berg'in (2004: 128-130) kitabındaki ilgili bölümü okumanızı öneririm.

Van den Berg'in yukarıdaki şemasını da içeren güncelleştirilmiş 3. ders slayt dosyasına şuraya tıklayarak ulaşabilirsiniz: UIT_Guz2006-03.ppt.

06.10.2006: Dış Ticarette Mutlak ve Karşılaştırmalı Üstünlükler

6 Ekim 2006 Cuma günkü ilk derste önce 10-15 dakikalık bir quiz yapıldı: "Uluslararası rekabet gücü, rekabetçi üstünlük, mutlak üstünlük ve karşılaştırmalı üstünlük kavramları arasındaki benzerlik ve farklılıkları özetleyiniz." Sınavdan sonra, haftalık quizlere ileride de devam edileceği belirtildi.

İlk derste, daha sonra, Adam Smith'in dış ticaret teorisine katkıları ele alındı: Ölçek ekonomileri, artık-kapağı yaklaşımı ve mutlak üstünlükler. Ampirik/görgül bulguların mutlak üstünlükler görüşünü desteklemediği vurgulandı ve (sayısal bir örnek yardımıyla) David Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlük kavramına geçildi.

9.10.2006 Pazartesi günkü derslerde, Ricardo'nun modelinin grafiksel olarak ele alınması ve daha sonra, Sektöre Özgü Faktörler (SÖF) Modeline geçilmesi planlanıyor. Eğer vakit yeterli olursa, Heckscher-Ohlin (Faktör Oranları) Modelinin ele alınmaya başlanması düşünülüyor.

• Ricardo Modeliyle ilgili zorunlu okuma önerileri: Kaynak 1 ve/veya Kaynak 2.
• SÖF Modeliyle ilgili zorunlu okuma önerileri: Kaynak 1 ve/veya Kaynak 2.
• HO Modeliyle ilgili zorunlu okuma önerileri: Kaynak 1 ve/veya Kaynak 2.

Not: Yukarıdaki üç "Kaynak 2" Türkçe, üç "Kaynak 1" ise İngilizce'dir. Başka bir deyişle, Kaynak 2'ler Kaynak 1'lerin (eski baskılarının) Türkçe'ye çevirileridir. Dolayısıyla, eğer Kaynak 1'leri indirip okuyorsanız, ille de Kaynak 2'leri de indirmeniz gerekmemektedir.

02.10.2006: Çekim Modeli, Dış Ticaretin Sebepleri ve Erken Dış Ticaret Teorileri

2.10.2006 Pazartesi günü saat 12:30 - 15:20 arasında yapılan üç derste önce UIT_Guz2006-02.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak "çekim modeli" incelendi. Böylece, dış ticaretin temel belirleyicilerinin neler olabileceği geniş ve yüzeysel bir biçimde (genel olarak) ele alınmış oldu. Daha sonra ise, UIT_Guz2006-03.ppt isimli dosya yardımıyla, merkantilistler ve fizyokratların dış ticaret teorisi ve politikası görüşleri özetlendi. Son dersin sonlarında, Adam Smith'in dış ticaret kuramına katkıları (artık-kapağı modeli ve ölçek ekonomileri) ele alınmaya başlandı. 6.10.2006 Cuma günkü derslerde, Adam Smith ve David Ricardo'nun görüşleri ele alınacak ve mutlak / karşılaştırmalı üstünlük kavramları ile "uluslararası rekabet gücü" (international competitiveness) ve "rekabetçi üstünlük" (competitive advantage) kavramları arasındaki benzerlik ve farklılıklar tartışılacak.

Bazı Ders İstatistikleri

Güz 2006'daki UİT dersini almakta olan 135 öğrenciden 121'i elektronik tartışma platformuna üye olmuş, dersi ilk kez alacak 55 öğrenci ise öğrenci tanıtım formunu dersin hocasına iletmiştir. Geçen yıllarda form verenlerle birlikte, öğrenci tanıtım formunu teslim edenlerin sayısı 100'e ulaşmıştır.

Bugüne dek derslere devam eden öğrencilerin toplam sayıları ise şöyledir:

• 18 Eylül 2006: 38 öğrenci (% 28)
• 22 Eylül 2006: 71 öğrenci (% 53)
• 25 Eylül 2006: 66 öğrenci (% 49)
• 29 Eylül 2006: 92 öğrenci (% 68)

25 Eylül 2006 günkü derslerde verilen veri derleme ödeviyle ilgili olarak bana herhangi bir sonuç gönderen öğrenciler şunlardır:

• 02080321 Elif Kara
• 03080003 Özlem Tezer
• 03080358 Burcu Şengün
• 03080362 Mustafa Durkut
• 03080374 Emrah Lafcı
• 04080087 Mustafa İlker Çavuşoğlu
• 04080094 Uras Çelik
• 04080188 Ethem Karadeniz

29.9.2006: Dünya Ticaretindeki Artışlar ve Çekim Modeli

29.9.2006 Cuma günü saat 11:30 ile 13:20 arasında yapılan iki derste önce, "çekim modeli" ile ilgili bir "quiz" yapıldı. Dönemin bu ikinci quizinden sonra, dünya ticaretinin hasılasından niçin daha hızlı arttığına ilişkin makale hakkında tartışıldı ve daha sonra, "çekim modeli" ile ilgili anlatıma geçildi.

2.10.2006 Pazartesi günkü derslerde, önce (ilk derste) çekim modeli ile ilgili anlatımın UIT_Guz2006-02.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak tamamlanması, daha sonra ise sırasıyla merkantilistler, fizyokratlar, Adam Smith ve David Ricardo'nun dış ticaret ile ilgili (kuramsal ve politik) görüşlerinin ele alınmaya başlanması planlanıyor.

Gelecek haftaki dersler için okuma/hazırlık önerileri:

• Merkantilistler ve Fizyokratlar
• Adam Smith: Mutlak Üstünlükler ve Ölçek Ekonomleri: Kaynak 1, Kaynak 2.
• David Ricardo ve Karşılaştırmalı Üstünlükler
• İlgili Ders Slaytları: UIT_Guz2006-03.ppt
• Uluslararası Rekabet Gücü Okumaları: Kaynak 1, Kaynak 2, Kaynak 3.

İktisat Öğrencileri için Ödev Yazma Rehberi

Gerek UİT ve UİP, gerekse İB derslerinizle ilgili olarak ödev hazırlarken, mutlaka, Dr. N. Emrah Aydınonat'ın büyük bir emek ve özenle hazırladığı İktisat Öğrencileri için Ödev Yazma Rehberinden yararlanınız: html veya pdf formatında. Söz konusu Rehber'den, özellikle, bu sayfada UİT dersiyle iligili olarak önerdiğim "ek" (zorunlu olmayan) bazı İngilizce makaleleri nasıl hızlı biçimde okuyabileceğiniz konusunda fikir edinmek için de yararlanabilirsiniz. Örnek: Baier ve Bergstrand (2001).

"Olası" Ders Saati Değişikliği Hakkında

Pazartesi günkü UİT ders saatlerinin üst sınıftan ders alan bazı öğrencilerin başka dersleriyle çakışıyor olması nedeniyle (henüz) herhangi bir değişiklik yapıl(a)mamıştır. Eğer önümüzdeki günlerde bu konuda herhangi bir karar alınacak olursa, değişiklik kararı dersin hocası Aykut Kibritçioğlu tarafından derhal 3 ve 4 İktisat sınıfı öğrencilerine duyurulacaktır. Lütfen UİT dersinin sorumlusu dışındaki kişiler tarafından yapılan/yapılacak duyurulara, duyuruyu yapan kişi kim olursa olsun inanmayınız.

Kaynak Önerileri Güncelleştirildi

Ders sayfasındaki UİT dersiyle ilgili kaynak önerileri kısmen düzeltilmiş, kısmen de genişletilmiştir.

25.9.2006: Dünya Ticaretinin Kompozisyonu ve Gelişimi

25.9.2006 Pazartesi günü saat 12:30-15:20 arasındaki derslerde, önce "Why has world trade grown faster than world output?" isimli makaleyle ilgili bir "quiz" yapıldı. Daha sonra, UIT_Guz2006-01.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla önce UİT ve UİP derslerinin konuları anahatlarıyla öğrencilere anlatıldı. Ardından, dünya ticaretinin mal ve ülke kompozisyonu ile tarihsel gelişimi, istatistiksel veriler kullanılarak incelendi. Öğrencilere dünya mal ticareti ile ilgili bir ödev verildi.

29.9.2006 Cuma günkü derslerde, önce "Why has world trade grown faster than world output?" isimli makaleyle ilgili 10-15 dakikalık bir sınıf içi tartışma yapıldıktan sonra, UIT_Guz2006-02.ppt isimli slayt dosyası kullanılarak, "Çekim Modeli"nin (Gravity Model) incelenmesi planlanıyor. Bu derslerde, söz konusu modelle ilgili bir quiz yapılması olasılığı, oldukça yüksektir.

"Çekim Modeli" ile ilgili bazı yararlı internet linkleri:

• Head (2003): "Gravity for Beginners"
• Distance Matters (CEPII)
• Antonucci ve Manzocchi (2005)
• Christie (2001)
• Baier ve Bergstrand (2001) [Okuldaki bilgisayarlardan ulaşabilirsiniz!]

22.9.2006: UİT'ye Giriş ve Dersin Çerçevesi

22.9.2006 Cuma günü saat 11:30 - 13:20 arasında 217 numaralı salonda 3 İktisat ve 4 İktisat sınıflarından toplam 72 öğrencinin katılımıyla (% 50) yapıldı. Derslerde, önce teknik bir sorun nendeiyle geçen derste gösterilemeyen 4 temel ders sayfası tanıtıldı, daha sonra ise UIT_Guz2006-01.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla (24/80 numaralı slayttan 37/80 numaralı slayta kadar), Uluslararası İktisat Teorisi (UİT) ve Uluslararası İktisat Politikası (UİP) derslerinde hangi konuların ele alınacağı özetlenmeye başlandı.

25.9.2006 Pazartesi günkü ilk iki derste, söz konusu slayt dosyasındaki 38-80 numaralı slaytların incelenmesi, üçüncü derste ise "Why has world trade grown faster than world output?" isimli makaleyle ilgili genel tartışma yapılması planlanıyor.

Dikkat: 25.9.2006 günkü derslerde dönemin ilk "quiz"i yapılabilir... Eğer bir quiz yapılacak olursa, quizin konusunu, 18 ve 22 Eylül 2006 günkü derslerde anlatılanlar ve "Why has world trade grown faster than world output?" isimli makale oluşturacak.

İlk UİT Dersiyle İlgili Bazı İstatistikler

Güz 2006 yarıyılının ilk üç UİT dersi, 18.9.2006 Pazartesi günü saat 12:30 - 15:20 arasında Z-08 numaralı sınıfta 26 (yirmialtı) 3 İktisat ve 12 (oniki) 4 İktisat sınıfı öğrencisinin katılımıyla yapılmıştı. Şu anki (resmî olmayan) verilere göre, dersi toplam 140 öğrencinin alması beklenmektedir ve bu sayılar, dönemin ilk derslerine sınıfın sadece yüzde 27'sinin katıldığını göstermektedir.

Öte yandan, 3 ve 4 İktisat sınıflarından toplam 140 öğrencinin UİT dersini kaçıncı kez alacakları mevcut kayıtlara göre aşağıdaki gibi hesaplanmıştır:

Dersi 1. Kez Alacakların Sayısı: 49
Dersi 2. Kez Alacakların Sayısı: 47
Dersi 3. Kez Alacakların Sayısı: 27
Dersi 4. Kez Alacakların Sayısı: 11
Dersi 5. Kez Alacakların Sayısı: 2
Dersi 6. Kez Alacakların Sayısı: 1
Hakkında Bilgi Olmayanların Sayısı: 3

18.9.2006: İlk 3 UİT Dersi Yapıldı

Güz 2006 yarıyılının ilk üç UİT dersi, 18.9.2006 Pazartesi günü saat 12:30 - 15:20 arasında Z-08 numaralı sınıfta 26 (yirmialtı) 3 İktisat ve 12 (oniki) 4 İktisat sınıfı öğrencisinin katılımıyla yapıldı.

Derslerde, UIT_Guz2006-01.ppt isimli slayt dosyası yardımıyla, dersle ilgili genel giriş bilgileri ve beklentiler öğrencilere ayrıntılı biçimde aktarıldı ve öğrencilerin bir an önce bu koşul ve uyarılara göre derse hazırlanmaya başlamaları tavsiye edildi. Derslerde, UİT dersiyle ilgili dört temel web sayfası öğrencilere tanıtıldı ve slayt/dosya arşivine erişim için gerekli kullanıcı ismi ve şifreler öğrencilere verildi. Dersi alacak bütün öğrencilerin bu duyuru sayfasını (özellikle 30 Ağustos 2006 tarihli duyurudan itibaren) düzenli takip etmeleri gerektiği belirtildi.

Öğrencilerin, 12.9.2006 tarihli duyuruda belirtilen "Dünya Ticareti Niçin Dünya Hasılasından Daha Hızlı Arttı?" konulu makaleyi en geç 25 Eylül 2006 günkü derse kadar okumuş olmaları gerektiği anımsatıldı. Bunun yanısıra, UIT_Guz2006-01.ppt isimli slayt dosyasını da internetten edinip 22.9.2006 günkü derslerden önce gözden geçirmeleri istendi.

Son olarak, öğrencilerin 29 Eylül 2006 gününe dek, (eğer geçmişte AK'na hiçbir ders vesilesiyle vermedilerse) öğrenci tanıtım formunu (ogreform.pdf) doldurup iletmeleri gerektiği ve uit-ikt337 isimli elektronik tartışma platformuna 8.9.2006 tarihli duyuruda belirtildiği biçimde üyelik başvurusu yapmaları gerektiği söylendi.

Dünya Ticareti Niçin Dünya Hasılasından Daha Hızlı Arttı?

Güz 2006 yarıyılında UİT dersini alacak bütün öğrencilerin 18, 22 ve (en geç) 25 Eylül 2006 günkü derslerden önce aşağıdaki makaleyi mutlaka okumuş olmaları gerekmektedir:

• Dean, Mark ve Maria Sebastia-Barriel (2004): "Why has world trade grown faster than world output?" Bank of England Quarterly Bulletin, 44 (3): 310-320.

Söz konusu makalenin belirli noktalarını daha iyi anlayabilmek için, zaten okuma sorumluluğunuzda bulunan şu iki makaleye de şimdiden göz atmanız bence çok yararlı olabilir:

• Kibritçioğlu (1996): "Uluslararası Rekabet Gücü'ne Kavramsal Bir Yaklaşım". MPM Verimlilik Dergisi, 96/3: 109-122.
• İGEME (199?): İhraç Fiyatınızı Nasıl Belirliyorsunuz? Ankara: İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, İhracatta Pratik Bilgiler Dizisi.
• Rose, A. K. (1991): "Why Has Trade Grown Faster Than Income?", CJE, 24 (2): 417-427. [Okuldaki bilgisayarlardan ulaşabilirsiniz!]
• Baier, S. L. & H. Bergstrand (2001): "The Growth of World Trade: Tariffs, Transport Costs, and Income Similarity", JIE, 53: 1-27. [Okuldaki bilgisayarlardan ulaşabilirsiniz!]
• Irwin, D. A. (2002): "Long Run Trends in World Trade and Income", WTR, 1 (1): 89-100. [Okuldaki bilgisayarlardan ulaşabilirsiniz!]

İlk UİT Dersleri ve Sunum/Slayt Dosyaları

Güz 2006 yarıyılının ilk UİT dersleri 18 Eylül 2006 Pazartesi günü 12:30 - 15:20 saatleri arasında Z-08 numaralı salonda yapılacaktır.

İlk haftalardaki derslerde kullanılacak ders slayt dosyaları şu adreslerden indirilebilir:

• UIT_Guz2006-01.ppt: Genel Giriş
• UIT_Guz2006-02.ppt: Çekim Modeli
• UIT_Guz2006-03.ppt: URG Kavramı ve Smith, Ricardo ve SÖF Modelleri

Bu dosyalarda, ileride bazı iyileştirme, değişiklik veya eklemeler yapılabilir. 4-12 numaralı slayt dosyaları ileride hazır olduğunda duyurulacaktır. Ders slayt dosyalarına ulaşabilmek için gerekli kullanıcı adı ve şifre, öğrencilere ayrıca verilecektir.

Tartışma Platformuna Üyelik Başvurusu

Güz 2006 yarıyılında AÜSBF 3 İktisat sınıfına verilecek olan UİT dersini alacak öğrencilerin, 29 Eylül 2006'ya dek, uit-ikt337 isimli elektronik tartışma platformuna üyelik başvurusu yapmaları gerekmektedir.

uit-ikt337 grubuna üyelik başvurunuzun kabul edilebilmesi icin, başvuru sırasında "nickname"inizi (Türkçe karakter kullanarak)

"Numara İsim Soyadı"

formatına uygun bir biçimde (isim ve soyadınızın sadece ilk harfleri büyük ve eksiksiz olarak ve numara, isim ve soyadınızı birbirine bitiştirmeden!) yazarak başvuru yapmış olmanız gerekmektedir.

Örnek: 03080123 Şevki Çalışkan

Dikkat: Başvuru sırasında belirttiğiniz numara ve isim-soyadı bilgileriniz resmî sınıf listesindekilerle uyuşmuyorsa veya başvurunuz yukarıdaki kurallara uygun yapılmadıysa üyelik başvurunuz reddedilecektir. Bu durumda, doğru "nickname" ile yeniden başvuru yapmanız gerekecektir.

Not: Başvuru için, Dr. Aydınonat'ın İB dersiyle ilgili şu açıklamalarını örnek olarak kullanabilirsiniz.

Güz 2006 Yarıyılındaki UİT Dersi Hakkında

Güz 2006 yarıyılında AÜSBF 3 İktisat sınıfı öğrencilerine Aykut Kibritçioğlu tarafından verilecek "Uluslararası İktisat Teorisi" (UİT) dersiyle ilgili ana sayfaya şu adreslerin herhangi birinden ulaşılabilir:

• http://kibritcioglu.com/iktisat/uit-guz2006.html
• http://politics.ankara.edu.tr/~kibritci/uit-guz2006.html
• http://geocities.com/kibritci/uit-guz2006.html

Bu sayfadaki bilgiler, henüz geçicidir; 18 Eylül 2006 tarihine dek sayfa güncelleştirilmiş olacaktır.

2006.07.12: 3 Ders & 7 Yıl Sınavı

2005-2006 eğitim ve öğretim yılı sonunda mezuniyet durumuna gelenlerin üç ders sınavı ile yedi yıllık yasal süresini doldurup da kayıt silinme durumuna gelen öğrencilerin UİT sınavı 12.7.2006 Çarşamba günü saat 14:00'te Konferans Salonu'nda yapılacaktır. Ancak, eğer sınava girecek öğrenci sayısı altıdan az ise, söz konusu sınav sözlü olarak dersin öğretim üyesinin odasında yapılacaktır.

UİT Üç Ders Sınavı: Erteleme

Daha önce, 2.3.2006 Perşembe günü saat 16:00'da yapılacağı ilan edilen UİT dersi "3 Ders Sınavı", Güz 2005 yarıyılı notlarının açıklanmasındaki gecikmeler ve bazı öğrencilerin sınav günlerindeki çakışmalar nedeniyle, 16.3.2006 Perşembe günü saat 13:30'a ertelenmiştir.

Sınava girecek öğrencilerin sınav günü 13:30'da dersin öğretim üyesinin odasına gitmeleri gerekecektir.

Sınava girecek öğrencilerin sınav sorumluluğu, Güz 2005 yarıyılı final sınavınınkiyle aynıdır. Sınav, sınava girecek öğrencilerin sayısına göre sözlü veya yazılı olarak yapılacaktır.

Dikkat: UİP üç ders sınavı ertelemesi için bak.:
http://uip-ikt302.blogspot.com/

Final Sınavı ve Notlar Hakkında Açıklama

Güz 2005 yarıyılında UİT dersine kayıtlı olan toplam 110 öğrenciden sadece 86'sı 17.11.2005 tarihinde yapılan arasınava, 84'ü ise 20.1.2006 tarihinde yapılan final sınavına girmiştir. Buna göre, toplam 110 öğrenciden 26'sı final sınavına girmeksizin dersten doğrudan doğruya başarısız olmuştur. Final sınavına giren 84 öğrenciden ise, sadece 18'i geçebilmesi için yeterli nota ulaşmış, 51 öğrenci dersten kalmıştır. Geriye kalan 15 öğrenci ise, final sınavında 50 puan aldığı için, ancak dönem ortalamasının yeterli olabilmesi halinde dersten geçebilecek durumdadır.

Akademik takvim uyarınca, öğrencilerin final sınavı notları Not İşleri Müdürlüğü tarafından 15.2.2006 tarihinde açıklanacaktır.

20.1.2006: Final Sınavı

UİT dersinin dönem sonu sınavı 20 Ocak 2006 Cuma günü saat 16:00'da, AÜSBF Dekanlığı'nın ilan ettiği iki salonda yapılacaktır.

Öğrencilerin yanlarında birer hesap makinesi (dört işlem yapan bir makine yeterlidir) ve cetvel bulundurmaları yararlı olabilir. Eğer sınavda hesap makinesi kullanılması gerekirse, sınav sırasında öğrenciler arasında hesap makinesi alış-verişinin yasak olacağı unutulmamalıdır.

Öğrencilerin sınava kendilerine numaraları itibariyle girecekleri duyurulan salonlardan başka salonlarda sınava girmeleri kesinlikle yasaktır:

226: 97-318 - 02-352 (55 kişi)
217: 02-354 - 03-630 (55 kişi)

30.12.2005: Ders Yapılmayacak

UİT derslerinde ele alınması planlanan konular 26.12.2005 günü tamamlandığı ve öğrencilerin 2.1.2006 Pazartesi günü başlayacak dönem sonu sınavlarına daha iyi hazırlanabilmeleri için, 30.12.2005 Cuma günkü UİT dersleri yapılmayacaktır.

26.12.2005: Döviz Kurlarının Belirleyicileri, Kur Oluşum Teorileri ve Kur Öngörü Yöntemleri

26.12.2005 Pazartesi günkü derslerde, UIT_Guz2005-11.ppt dosyasındaki 83.-129. slaytlar (özellikle 83.-113. slaytlar) ele alındı. Böylece, UİT dersleri 26.12.2005 tarihi itibariyle tamamlanmış oldu.

23.12.2005: Esneklikler, J Eğrisi, Emme Yaklaşımı ve ÖD'ne Parasal Yaklaşım

23.12.2005 Cuma günkü derslerde, UIT_Guz2005-11.ppt dosyasındaki 48.-82. slaytlar ele alındı. Böylece "sabit kurlarda ödemeler dengesinin oluşumu" ile ilgili temel yaklaşımların (esneklikler yaklaşımı (M-L koşulu, döviz piyasasında istikrarsızlık ve J eğrisi), emme yaklaşımı ve parasal yaklaşım) ele alınması tamamlandıktan sonra, esnek kur sistemleri için geliştirilen "döviz kuru teorileri"ne geçilerek akım yaklaşım ve satın-alma gücü paritesi yaklaşımları incelendi. Saat 10:30'daki derste, SBF Öğrenci İşleri Müdürlüğü tarafından öğrenciler arasında "öğretimi değerlendirme" anketi yapıldı.

Aynı dosyadaki 83.-129. slaytlar (özellikle 83.-113. slaytlar) ise 26.12.2005 Pazartesi günü incelenerek dönem tamamlanmış olacak. Bu durumda, 30.12.2005 Cuma günü UİT dersi yapılmasına gerek kalmayacak.

Öte yandan, dersten sonra, kullanılan son ders slaytlarında (62. slayttan sonrakilerde) küçük bazı ekleme ve iyileştirmeler yapıldı ve dosya arşivimize yeniden yerleştirildi: UIT_Guz2005-11.ppt. Portföy dengesi modeliyle ilgili bölüme iki slayt daha eklendi. (Bu dosyada bundan sonra acil olmadıkça yeni değişiklik yapılmayacaktır.)

Bu derste anlatılanlarla ve Pazartesi günü anlatılacaklarla ilgili yararlı, zorunlu okuma kaynakları:

• Kibritçioğlu (1996), 11. Bölüm'den alıntı: "Emme (absorption) Yaklaşımı ve Bazı Uzantıları"
• Kibritçioğlu (1996), 11. Bölüm'den alıntı: "Küçük ve Açık Ekonomilerin Temel Özellikleri"
• The Economist'ten döviz kuru teorileriyle ilgili bir sayfalık bir yazı (önceden de önerilmişti)

19.12.2005: Döviz Kurları, Türkiye'de Kur Gelişmeleri ve Sabit Kurlarda ÖD Oluşumu

19.12.2005 Pazartesi günü saat 12:30 - 14:20 arasında yapılan derslerde UIT_Guz2005-11.ppt dosyasındaki 1.-27. ve 32.-47. slaytlardaki konular ele alındı. 28.-31. slaytlarda yer alan reel döviz kuru konusunun Bahar 2006 yılında ele alınacağı belirtildi. Öğrencilerin uluslararası döviz piyasakarındaki "arbitraj" işlemlerini iyi anlamaları gerektiği vurgulandı. Ayrıca, öğrencilerin 23.12.2005 tarihine dek; Marshall-Lerner koşulunun matematiksel türetmesini araştırıp bulmaları gerektiği ve esnekliklerle ilgili olarak Seyidoğlu (1994) ve Melvin (1989, Ch. 9)'dan grafiksel anlatımı okumalarının yararlı olacağı belirtildi.

Bu ve gelecek derste ele alınacak konularla ilgili diğer yararlı kaynakların şunlar olduğu söylendi:

• Melvin (1989, Ch. 10)
• Kibritçioğlu (1996, Böl. 10)
• Kibritçioğlu: Finansal Krizler ve Riskler (Ders Notu)

Ayrıca, öğrencilere, "regresyon" ile ilgili çok temel ekonometri bilgileri edinebilmeleri için van Marrewijk (2004) makalesinin 52.-56. sayfalardınaki "kutu"yu okumaları önerildi.

16.12.2005: Döviz Kuru Sistemleri ve Döviz Kuru Kavramı

16.12.2005 Cuma günü saat 9:30 - 12:20 arasında yapılan derslerde önce UIT_Guz2005-10.ppt dosyasındaki 102.-103. slaytlarda anlatılanlar tekrarlanıp sonra 113.-128. slaytlardaki konular ele alındı. Böylece, 10. slayt dosyasındaki konular da tamamlanmış oldu. Son derste; UIT_Guz2005-11.ppt dosyasına geçilerek ilk slayttaki döviz kuru kavramları açıklandı.

12.12.2005: Uluslararası Para Sistemi ve Ülkelerin "Kambiyo Sistemi - Rezerv Politikası - Kur Sistemi" Tercihleri

12.12.2005 Pazartesi günü saat 12:30 - 14:20 arasında yapılan derslerde UIT_Guz2005-10.ppt dosyasındaki 76.-112. slaytlardaki konular ele alındı. Öğrencilerin "2. Bretton Woods sistemi" denilen sistem hakkında araştırma yapmaları ve bu nitelemenin hangi dönemdeki hangi ilişkiler için kullanıldığını iyice anlamaları gerektiği belirtildi.

Döviz Piyasaları, Kurlar ve Kur Sistemleri Hakkında Yararlanılabilecek Bazı Kaynaklar:

• BIS (2005): Triennial Central Bank Survey of Foreign Exchange and Derivatives Market - Activity 2004
• van Marrewijk (2004): An Introduction to International Money and Foreign Exchange Markets
• Guijun & Schramm (2003): "China's Foreign Exchange Policies Since 1979: A Review of Developments and an Assessment"
• FRB of New Zealand: "Recent Trends in Foreign Exchange Turnover"
• The Economist (2005): "Economics Focus: Marking the dealer's cards"

9.12.2005: "FDI", Ödemeler Dengesi, Döviz Piyasası ve Denge Döviz Kuru

9.12.2005 Cuma günkü ilk derste 3 İktisat sınıfından Şenay Akyıldız ve Deniz İlke Muslu adlı öğrenciler "uluslararası üretim kuramları" ve "dolaysız yabancı sermaye yatırımları" (FDI) konusunda bir sunuş yaptılar.
(DİKKAT: Bu sunuş konusundan dersi alan bütün öğrenciler final sınavı için tümüyle sorumludur.)

Daha sonra ise, UIT_Guz2005-10.ppt dosyasındaki 68.-76. slaytlar ayrıntılı ek anlatımlarla ele alındı. Böylelikle, bir ülkenin ödemeler dengesi hesapları ile döviz piyasasındaki arz, talep ve denge döviz kurunu ilişkilendirmiş olduk. Aynı zamanda, döviz kuru sistemlerine de sabit kur - esnek kur ayrımı çerçevesinde kısaca değinmiş olduk.

12.12.2005 Pazartesi günkü derslerimizde; uluslararası para sisteminin evriminden söz ederek, ülkelerin kur - rezerv sistemi/politikası bileşimlerini ele alacağız. 10. slayt dosyasını en geç 16 Aralık 2005 Cuma günü tamamlamayı hedefliyoruz.

8.12.2005: Mazeret Sınavı

UİT dersinin mazeret sınavı 8.12.2005 Perşembe günü saat 12:30'da Aykut Kibritçioğlu'nun ofisinde sözlü olarak yapılacaktır. Sınava girecek öğrencilerin mutlaka en kısa sürede dersin öğretim üyesi Prof. Kibritçioğlu ile iletişim kurması gerekmektedir.

5.12.2005: Ödemeler Dengesi Muhasebe Sistemi

5.12.2005 Pazartesi günkü iki derste, UIT_Guz2005-10.ppt dosyasının 19.-67. slaytlarındaki konular ele alınmıştır. İkinci dersin sonlarında Gökhan Apaydın adlı 3 İktisat öğrencisinin 64. slaytla ilgili bir sorusu üzerine, UIT_Guz2005-10.ppt adlı dosya dersten sonra yenilenmiş ve mevcut dosyadaki anlatımı netleştirebilmek için, kafa karışıklığına yol açan 64 numaralı slaytın arkasına yeni bir slayt eklenerek, 64-67. slaytlara kırmızı harf ve işaretle yazılı eklemeler yapılmıştır. Bu slayt dosyasının bundan sonra değiştirilmeyeceği tahmin edilmektedir. Ancak, UIT_Guz2005-11.ppt isimli (gelecek/son) dosyada, önümüzdeki hafta sonuna dek bazı değişiklikler daha yapılabilir.

2.12.2005: "Keynesgil TNT Modeli & Yapısalcı Eleştiri" ve "Ödemeler Dengesine Giriş"

2.12.2005 Cuma günü 9:30 - 12:20 arasında yapılan üç derste önce, TNT modeli iki üretim faktörüne göre ve azalan verimler yasası varsayımı çerçevesinde genişletildi. Böylece, ani talep şoklarının reel döviz kurunu değiştirebileceği gösterildi. Daha sonra ise, modelin kısa dönemdeki fiyat katılıklarına dayalı (Keynesgil) versiyonu çerçevesinde devalüasyon önerisi ele alındı. Bu öneriyle ilgili yapısalcı eleştiri ise üğrencilere ödev olarak verildi: Sachs & Larrain (1993).

İkinci ve üçüncü derslerde, ödemeler dengesi ve alt-hesap grupları ele alındı. Özellikle sermaye hesabıyla ilgili eski ve yeni tasnif biçimleri üzerinde duruldu. Öğrencilerin TCMB'nin "sıcak para" (hot money) tanımını araştırıp öğrenmeleri tavsiye edildi. Gelecek haftaki derslerde, öncelikle ödemeler dengesinin statik aritmetiğinin ele alınacağı ve "çift taraflı kayıt sistemi"nin inceleneceği belirtildi.

Ödemeler dengesi ve döviz kurlarıyla ilgili kaynak önerileri:

• Ödemeler dengesi konulu ders slaytları: UIT_Guz2005-10.ppt (yeniden yenilenecek!)
• Schmitt-Rink ve Bender (1992): "Parasal Ex-Post Büyüklükler"
• Fieleke (1996): What is the Balance of Payments?
• Hartenstein (1996): "Cari Hesap ve Sermaye Hesabı Uyuşmazlıkları İle ilgili Bazı Meseleler"
• Döviz kuru konulu ders slaytları: UIT_Guz2005-11.ppt (yeniden yenilenecek!)
• Kibritcioğlu (1996): "Döviz Kurlarının Oluşumuyla İlgili Kuramlara Giriş"
• Morley (1996): "Sabit ve Esnek Döviz Kurlarında Açık Ekonomide Denge"
• TCMB İnternet Sitesi (ÖD Gelişmeleri ve İstatistikleri; ÖD Raporu ve Uluslararası Rezervler)

28.11.2005: TNT Modeli'nde Hollanda Hastalığı ve Balassa-Samuelson Etkisi

28.11.2005 Pazartesi günü 12:30 - 14:20 saatlerinde yapılan derslerde TNT modeli çerçevesinde Hollanda hastalığı ve Balassa-Samuelson etkisi konuları ele alındı. Cuma günkü derslerde ise TNT modelinin Keynesgil versiyonu ve bununla ilgili yapısalcı eleştiri üzerinde durulacak.

ANKET: Arasınav Notlarınız Beklentinize Ne Derece Uygun?

Lütfen http://groups.yahoo.com/group/Kibritcioglu-UIT/polls adresine girerek, arasınav notlarınızla ilgili olarak sorulmuş olan 5 seçenekli şu anket sorusunu yanıtlayınız:

17.11.2005 tarihinde yapılmış olan ve AÜSBF 3 ve bazı 4 İktisat öğrencilerinin katıldığı Uluslararası İktisat Teorisi dersi arasınavında aldığınız kendi notunuzun yüksekliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin doğru/geçerli olduğunu düşünüyorsunuz?

(a) Beklediğimden çok daha yüksek (+ 20 - ...) bir not aldım.
(b) Beklediğimden biraz daha yüksek (+ 10-15) bir not aldım.
(c) Beklediğime çok yakın (+/- 5) bir not aldım.
(d) Beklediğimden biraz daha düşük (- 10-15) bir not aldım.
(e) Beklediğimden çok daha düşük (- 20 - ...) bir not aldım.

[Yanıtınızı verirken, lütfen, 21.11.2005 tarihindeki ilk derste ele aldığımız cevap anahtarı hakkındaki açıklama ve konuşmalarımızı da dikkate alınız.]

van Marrewijk (2002): "The World Economy"

UİT dersinde dönem başında incelediğimiz dünya mal ve hizmet ticaretinin mal ve ülke bileşimiyle ilgili genel gelişme ve karakteristikler hakkında yararlı bir anlatım için van Marrewijk'in aşağıdaki kitabının ilk bölümünü internetten indirerek okumanızı öneririm:

van Marrewijk, C. (2002): International Trade and the World Economy, Chapter 1: The World Economy", London: Oxford University Press, s. 3-25.

[Bölüm 1'i indir] [Bölüm 1 için PPT] [Bölüm 1 için Excel dosyası]

Van Marrewijk bu kitabının belirli bölümlerini Avustralya'da konuk araştırmacı olarak bulunduğu sırada güncelleştirmiş ve "working paper" olarak "An Introduction to International Money and Foreign Exchange Markets" başlığı altında (Ekim 2004) yayınlamıştır. Bu 119 sayfalık metinden mutlaka (!) yararlanmanızı öneririm. Van Marrewijk, ayrıca, 2002 tarihli kitabının başka bir bölümünü "Basic Exchange Rate Theories" başılığı ile güncelleştirmiş ve "working paper" olarak Şubat 2005'te yayınlamıştır.

25.11.2005: TNT Modelinde Dış Borçların Geri Ödenmesi ve Hollanda Hastalığı

25.11.2005 günkü derslerimizde önce, Sachs & Larrain (1993) çerçevesinde ele almakta olduğumuz basit TNT modeliyle ilgili arz ve talep cephesi özelliklerini ortaya koyduk. Daha sonra ise, o modeli kullanarak, uzun yıllar boyunca cari hesap açıkları vererek büyükçe bir borç yükü altına girmiş bir ülkenin birikmiş borçlarını geri ödeyebilmek için yapısal dönüşüme girişmeye kalkıştığında yaşayabilecekleri ve alınabilecek/alması gereken önlemleri tartıştık. Ayrıca, TNT modeli ile ilgili başka bir uygulama örneği olarak, "Hollanda Hastalığı" (dutch disease) konusunu incelemeye başladık.

Derste, ayrıca, Sachs & Larrain (1993)'deki anlatıma ek olarak, Morley_1988-7.pdf'deki anlatımdan da yararlanılabileceği belirtildi. Bunun dışında, The Economist dergisinin 5.2.1998 tarihli sayısında çıkan makaleyi de okumanızı öneririm.

Haftaya; Pazartesi günkü derslerimizde TNT modelini tamamlayarak, 2.12.2005 günkü derslerimizde ise "ödemeler dengesi" (balance of payments) konusunu ele almaya başlamayı planlıyoruz.

21.11.2005: TNT Modeline Giriş

Arasınav sonrasındaki bu ilk iki derste (21.11.2005, Pazartesi, 12:30-14:20); önce arasınav sorusunun yanıtını nasıl verilemsinin beklendiği konuşuldu. Çizilmesi gereken üretim fonksiyonunun özellikleri ve türetilişi bir MS Excel dosyası yardımıyla anlatıldı ve dosyaya yakında buradan ulaşılabileceği belirtildi.

Daha sonra ise, UIT_Guz2005-09.ppt slayt dosyası yardımıyla önce taşıma maliyetlerinin dış ticarete etkisi ve malların ve hizmetlerin dış ticarete konu olabilirlikleri ele alınarak TNT Modeline bir giriş yapılacak.

TNT modeline 25.11.2005 Cuma ve 28.11.2005 Pazartesi günkü derslerde devam edilecek ve konu tamamlanarak ödemeler dengesi (balance of payments) konusuna geçilecek.

Dersi almakta olan öğrenciler, TNT modeliyle ilgili okuma sorumluluğuna Sachs_Larrain_1993-21.pdf ( yenilendi ) adresinden ulaşabilirler.

17.11.2005: Arasınav

UİT dersinin arasınavı 17 Kasım 2005 Perşembe günü saat 12:00'da 226 ve 217 numaralı salonlarda yapılacaktır. Öğrencilerin yanlarında birer hesap makinesi (dört işlem yapan bir makine yeterlidir) ve cetvel bulundurmaları yararlı olabilir. Eğer sınavda hesap makinesi kullanılması gerekirse, sınav sırasında öğrenciler arasında hesap makinesi alış-verişinin yasak olacağı unutulmamalıdır.

Dikkat: Bütün öğrencilerin, kendi numaralarının ait olduğu salonda sınava girmesi gerekmektedir:
226: 97-318 - 03-003
217: 03-301 - 03-630

7.11.2005: Ders Yapılmayacak

3-6 Kasım günlerindeki bayram tatilini izleyen ilk gün olan ve 9.11.2005 günü başlayacak olan arasınavların hemen öncesine rastlayan 7.11.2005 Pazartesi günü saat 12:30-14:20 arasındaki UİT dersleri, öğrencilerin arasınavlara daha rahat hazırlanabilmesi açısından iptal edilmiştir. Gerekiyorsa, bu iki saatlik ders ileride ek dersler yapılarak telafi edilecektir. Buna göre, 31.10.2005 Pazartesi gününden sonraki ilk UİT derslerimiz 21.11.2005 Pazartesi günü saat 12:30-14:20 arasında yapılacaktır.

Slayt Dosyası Numaralarında ve İçeriklerinde Bazı Değişiklikler

UİT derslerinde bundan sonra ele alınacak konuların özetlerinin yer aldığı slayt dosyalarında bazı sıralama ve içerik değişiklikleri yapılmıştır. Son dört slayt dosyasının güncel versiyonlarına aşağıdaki linklerden ulaşılabilir. Bu dosyalarda, arasıonav sonrasında yeniden bazı değişiklik ve iyileştirmeler yapılabilir.

UIT_Guz2005-07.ppt: Uluslararası İşgücü Hareketliliği
UIT_Guz2005-08.ppt: Uluslararası (Uzun Vadeli) Sermaye Hareketliliği: Uluslararası Üretim Kuramları ve Ç.U.Ş. *
UIT_Guz2005-09.ppt: TNT Modeli ve Ödemeler Dengesi
UIT_Guz2005-10.ppt: Döviz Kurları **

* Bu slayt dosyasında, 3 İktisat'tan Fatma Şenay Akyıldız ve Deniz İlke Muslu'nun yapacakları sunuştan sonra bazı değişiklik ve iyileştirmeler yapılabilir.

** Bu dosyada da, anlatım tarihi yaklaştığında bazı değişiklik ve eklemeler yapılabilir.

31.10.2005: Uluslararası İşgücü Hareketliliği

31.10.2005 Pazartesi günü 12:30-14:20 saatlerinde yapılan derslerde önce, Uluslararası Göç Örgütü'nün 2003 ve 2005 yılı raporlarındaki bilgiler yardımıyla, küresel göç hareketleri ve işgücü harketliliği üzerinde duruldu. Daha sonra ise uluslararası işgücü hareketliliğinin işgücü piyasası üzerindeki etkileri Lindert & Pugel (1995: Bölüm 25) yardımıyla incelendi. Basit kısmi denge analizi çerçevesinde, gerek göç veren gerekse göç alan ülkenin (yani özetle bir bütün olarak dünyanın) uluslararası göç nedeniyle net olarak refah artışı sağladıkları belirtildi. İkinci dersin son dakikalarında ise, dış göçün işgücü piyasalarında yaratacağı uyumun büyüme ve dış ticaret (ultra-antitrade) etkileri üzerinde duruldu.

"Uluslararası Üretim: Çokuluslu Şirketler, Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımları (FDI) ve Dış Ticaret" konusunu ise, arasınavdan sonraki ilk uygun tarihte 3 İktisat'tan Fatma Şenay Akyıldız ve Deniz İlke Muslu adlı öğrencilerin anlatmalarına karar verildi.

FDI Konusuyla İlgili Bazı Kaynak Önerileri:

• Dunning, John H. (1989): "The Theory of International Production", in: K. Fatemi (ed.), International Trade: Existing Problems and Prospective Solutions, New York, NY: Taylor & Francis, pp. 45-84.
• Cantwell, J. A. (2000), "A Survey of Theories of International Production", in: C. N. Pitelis and R. Sugden (eds.), The Nature of the Transnational Firm, London: Routledge, 2nd ed.
• Diğer: # Chen (2004) # Milberg (2004) # Ando & Kimura (2003) # Lessard (2003) # Blomström (2002) # Ietto-Gillies (2002) # Törnroos (2000)

28.10.2005: Linder ve Krugman Modelleri ile Uluslararası İşgücü Hareketliliği

28.10.2005 Cuma günkü üç dersimizde, önce 3 İktisat sınıfından Erdem Nur kendi slayt dosyası yardımıyla Linder modelini anlatacak, daha sonra ise Krugman modeli ile Uluslararası İşgücü Hareketliliği (UİH) konularını ele alacağız.

Dikkat: UIT_Guz2005-06.ppt isimli slayt dosyası, Erdem Nur'un anlatımına göre yeniden güncelleştirilmiştir.

UİH İle İlgili Kaynak Önerileri:

• Lindert & Pugel (1995), Bölüm 25
• IOM (2003): World Migration 2003: Managing Migration - Challenges and Responses for People on the Move
• IOM (2005): World Migration 2005: Costs and Benefits of International Migration

24.10.2005: Kemp Modeli

24.10.2005 Pazartesi günkü iki derste, Appleyard & Field (1995: 171-173) ve Krugman & Obstfeld (2000: Bölüm 6.7) Murray C. Kemp'in dışsal ölçek ekonomilerine dayalı modeli ele alındı. Bu konuların yer aldığı slayt dosyası ise güncelleştirildi: UIT_Guz2005-06.ppt . Söz konusu dosya, 28.10.2005 Cuma günü Erdem Nur'un Linder kuramı hakkında yapacağı sunuştan sonra yeniden güncelleştirilebilir.

21.10.2005: Kravis, Posner, Vernon, Hirsch ve Endüstri-İçi Ticaret

21.10.2005 Cuma günü 9:30-12:20 saatlerinde yaptığımız derslerde, alternatif dış ticaret kuramlarını ele almaya başladık. Sırasıyla Kravis (bulunabilirlik), Posner (teknoloji açığı), Vernon ve Hirsch (ürün döngüsü) modellerini inceledikten sonra "endüstri-içi ticaret"in (intra-industry trade) ölçülmesi ve belirleyicilerinden söz ettik. UİT dersiyle ilgili 6. slayt dosyasındaki diğer üç konuyu (Linder tezi, Kemp modeli ve Krugman modeli) ise gelecek haftaki derslerde inceleyeceğiz.

24.10.2005 Pazartesi günkü derslerimizde önce Kemp daha sonra ise Krugman modelini ele alacağız. Eğer Krugman modelini o gün tamamlayamazsak, modele 28.10.2005 Cuma günü devam edip tamamlayacağız. Cuma günü, ayrıca, Krugman modelinden sonra, 3 İktisat'tan Erdem Nur adlı öğrenci, Linder'in ticaret kuramını özetleyecek.

Linder teziyle ilgili bazı önemli/yararlı kaynaklar:

• Staffan Burenstam Linder (1961), An Essay on Trade and Transformation, Stockholm: Almqvist & Wiksell.
• Appleyard & Field (1995): "Alternative Trade Theories"
• Hung: 3110lecture03.ppt
• Erdal M. Ünsal (2005), Uluslararası İktisat, Ankara: İmaj, s. 219-224.
• Rıdvan Karluk (1996): Uluslararası İktisat, İstanbul: Beta, s. 95-96.

Alternatif Dış Ticaret Teorileri Hakkında

21.10.2005 Cuma günkü derslerimizde ele almaya başlayacağımız "alternatif dış ticaret teorileri hakkındaki bazı yararlı internet linkleri şunlardır:

• Alternative Trade Theories and Extensions
• Alternative Theories of Modern Trade
• Alternative Theories of International Trade
• Review of Trade Theories
• John M. Veitch: IRS-Models.ppt

14.10.2005: H-O Modeli, Standart Dış Ticaret Modeli ve Teklif Eğrileri

14.10.2005 Cuma günkü derslerde Heckscher-Ohlin (faktör oranları) modelinin uzantısı niteliğindeki faktör fiyatlarının eşitlenmesi, Rybczynski ve Stolper-Samuelson teoremlerini ele aldık ve böylece 3. slayt dosyasını tümüyle ele almış olduk. Daha sonra ise, standart (neoklasik) dış ticaret modelini (4. slayt dosyası) özetleyerek, teklif eğrileri (5. slayt dosyası) başladık. Ders sırasında ortaya çıkan bazı soruları ise, araştırma ödevi olarak belirledik. Bu sorulardan birisi şuydu: "H-O modeli çerçevesinde göreli mal fiyatları ile göreli faktör fiyatları arasındaki aynı yönlü ilişkinin sebebi nedir? Göreli faktör fiyatları neden serbest ticaret sayesinde eşitlenir?" 17.10.2005 Pazartesi günkü derslerimizde, 5. slayt dosyasını kullanarak teklif eğrileri, ticaret-büyüme ilişkisi, yoksullaştıran büyüme (immiserizing growth) ve dış ticaret haddi göstergeleri üzerinde durarak alternatif dış ticaret teorilerini ele almaya başlayabilecek duruma gelmeyi planlıyoruz.

10.10.2005: Sektöre Özgü Faktörler Modelinden Heckscher-Ohlin Modeline Geçiş

10.10.2005 Pazartesi günü 12:30 - 14:20 saatlerinde yaptığımız derslerimizde, önce, sektöre özgü faktörler modelinde hareketli üretim faktörünün (yani emeğin) serbest ticarete geçilmesi durumunda refah değişmesi açısından niçin genel bir belirsizlikle karşılaştığını tartıştık; daha sonra ise, Heckscher-Ohlin (H-O) modelinin temel varsayımlarını ele almaya başladık. Dersin bitiminde, ilk konuyla ilgili tartışmamızı, elektronik tartışma platformumuzda sürdürmeye "karar verdik". 14.10.2005 Cuma günkü derslerde H-O modelini ayrıntılı biçimde ele alacak ve bu modelle ilgili belli başlı teoremleri incelemeye başlayacağız.

7.10.2005: Ricardo'da Denge Fiyatının Oluşumu ve SÖF Modeline Giriş

7.10.2005 Cuma günkü derslerde iki soruluk bir quizin ardından Ricardo'nun modelinde açıkça ele alınmayan "Dünya denge fiyatının oluşumu" meselesini nispi arz (RS) ve nispi talep (RD) eğrileri yardımıyla incelendi. Daha sonra ise, Ricardo'gil modeldeki ücret, döviz kuru ve mal sayısı genişletmelerinden söz edilerek dış ticaret kuramlarında gelir dağılımı meselesini dikkate almaya daha uygun bir model olan "sektöre özgü faktörler modeli"ne giriş yaplıldı.

UİT Elektronik Tartışma Platformu açıldı...

İB dersiyle ilgili ders dışı iletişim, görüş alış-verişi ve tartışmalarımızı canlandırmak, güçlendirmek için oluşturulan "elektronik tartışma platformu"na dersi alan öğrencilerin üyelik işlemleri tamamlandı ve böylece platform kullanıma açıldı.
(Dikkat: Dersi almayanların, SBF öğrencisi olsalar bile bu platforma üye olmaları olanaksızdır.)

Dersle İlgili Arşiv ve Linklerde Önemli Güncelleştirme

UİT dersiyle ilgili slaytlara, okuma metinlerine, tartışma platformuna nereden ulaşabileceğinize ilişkin bilgiler, UİT dersiyle ilgili anasayfada güncelleştirilmiştir:
politics / geocities / kibritcioglu
Eş içerikli bu 3 sayfadan herhangi birisindeki 6, 7 ve 8 numaralı linklere özellikle dikkat ediniz...
Söz konusu slayt arşivi ve tartışma platformu linklerine, bu sayfanın sağ üst köşesindeki "Yararlı Bağlantılar" bölümünden de ulaşabilirsiniz.

3.10.2005: Ricardo'nun "Karşılaştırmalı Üstünlükler" Kuramı

3.10.2005 Pazartesi günü saat 12:30 - 14:20 arasında yaptığımız derslerde, UIT_Guz2005-02.ppt isimli slayt dosyasındaki ilgili grafikler kullanılarak Ricardo'nun karşılaştırmlaı üstünlükler yaklaşımı farklı yönleriyle ele alındı. 7.10.2005 Cuma günkü derse Krugman-Obstfeld çevirisinde s. 8'de yer alan Şekil 2-3 (Dünya Nispi Arzı ve Talebi) incelenerek başlanacağı belirtildi.